|
SELÇUK
|
|
|
|
GENEL
BİLGİ
|
|
Selçuk,
Ege Bölgesinin batısında, İzmir-Aydın karayolunun 73.km
yer almaktadır. Denize ve pırıl pırıl kumsala sahip
Pamucak plajına uzaklığı 9 km’dir. Akdeniz ikliminin
egemen olduğu yörede yazlar sıcak ve kurak, kışlar ise
ılık ve yağışlıdır. Kar yağmaz ve ısı nadiren sıfırın
altına düşer. İklimin yumuşak olması 10 ay deniz ve
doğa sporlarının yapılmasına olanak tanır.
Efes Harabeleri : Efes Harabelerine ilk girişte
karşılaştığımız kalıntılar Vedius Gymnasium' a ait kalıntılardır.
Vedius Gymnasium: M.S. II. Yüzyılda Vedius Antonius
adına zengin bir Efes' li tarafından yaptırılmıştır.
Doğudaki avlusu, ortada yer alan tören salonu, soyunma
odası ve hamamları ile dönemin özelliklerini karekterize
eden sportif ve kültürel eğitimin yapıldığı görkemli
bir yapıdır.
Çifte Kiliseleri (Konsül Kilisesi) : Bizans hamamlarının
karşısında yer alan Çifte Kiliselerin Hıristiyanlık
dünyası için son derece özel bir önemi vardır. 431-438
yıllarında konsüllerin toplandıkları kilise 265x29.5
m. boyutlarında bir yapıdır. M.S. 11. yüzyılda Roma
döneminde bir bazilikaya dönüşen yapı Meryem Ana' ya
adanmış, burada yapılan 3. Konsül toplantısında Katolizmin
doğması kararları alınmıştır. Kilise dünyada Hıristiyanlığın
ilk yedi kilisesinden birisi olması nedeniyle
|
|
|
|
|
bugün bile büyük
önem taşımaktadır. M.S.7. yüzyılda kilisenin apsisinden açılan bir
kapı ile ikinci bir kilise inşa edilmiş ve böylece kiliselerin adı
'' Çifte Kiliseler '' olarak tanınmıştır. Bu yeni açılan bölüm din
adamlarının ikametlerine ayrılan kısımları ihtiva eder. Meryem ana
adına sunulan ilk kilise olması nedeniyle kilise ve çevresi dini
bir merkez durumundadır.
|
Liman
Hamamları : İlk kez M.S. 2. Yüzyılda yapılan hamam, 4. yüzyılda
İmparator Konstantinus döneminde onarım görmüş ve bazı değişiklikler
yapılmıştır.
Arkadiane (Liman Caddesi) : Efes'teki harabeleri gezmek için
hamamların karşısında bulunan ve limana kadar uzanan mermer döşeli
bir caddeye çıkılır. 11m. genişliğinde 530m. uzunluğunda olan bu görkemli
caddenin sağında ve solunda yer alan mermer sütunlar bugün de ayaktadırlar.
Kralların karşılandığı bir çok önemli gösterinin ve dini törenlerin
yapıldığı bu cadde, aynı zamanda limana gelen giden tüm mal ve servetin
aktığı yol olduğundan ''Liman Caddesi'' olarak anılır.
|
 |
Tiyatro
: Efes harabelerinin en güzel yapılarından biri olan tiyatro,
oldukça sağlam kalmış ve bir süre öncesine kadar Efes Festivali gibi
şenliklerde rahatlıkla kullanılabilmiştir. 25000 kişilik tiyatronun
ilk kez Helenistik dönemde yapıldığı bilinmekte ise de bugüne gelen
tiyatronun İmparator Cladius zamanında yeniden inşasına başlandığı,
İmparator Trianus M.S..98-117 döneminde tamamlandığı bilinmektedir.
|
 |
Mermer Cadde:
Efes'in güneydoğusunda bulunan Magnesia kapısından kuzeybatıda Koresos
Kapısına kadar uzanan yaklaşık 400 m.lik mermer döşeli cadde M.S.
5. Yüzyılda yeniden yapılmıştır.
Celsus Kitaplığı: Ticari Agoranın yanında bulunan Celsus Kitaplığı
M.S.135 yıllarında Asya Konsülü Julius Aguila tarafından Romalı Mimar
Vitruoya' ya yaptırılmıştır. Arka duvardaki bir kapıdan Celsus'un
mezarına geçilir. Celsus'un burada bulunan heykeli bugün İstanbul
Arkeoloji Müzesinde bulunmaktadır. Roma mimari özelliklerini tümüyle
yansıtan yapının ön cephesinin dekorasyonu, devrinin en güzel örnekleri
arasında yer alır. Ön cephe kolonları arasında yer alan dört kadın
heykeli ''Akıl'', ''Kader'', ''İlim'' ve ''Erdem'' öğelerini sembolize
eder. Bu heykellerin orijinalleri bugün Viyana Müzesinde bulunmaktadır.
Aşk Evi : Mermer caddeden yukarı çıkıldığında Kuretler Caddesi
ile kesişen noktada Aşk Evi bulunur. M.S.1. yüzyıla tarihlenen bu
ilginç ev, ana bir hol ve bu hole açılan bir çok odadan oluşmaktadır.
Aşk Evinde bulunan mozaik kız portreleri bu evde çalışan kızlara ait
olduğu sanılmaktadır. Aşk Evinin duvarları içinde bugünün modern klima
sistemine eşdeğer bir soğutma ve ısıtma sisteminin bulunması son derece
ilginçtir. Burada şarap mahzenleri, dev ocaklar, hamamlar, havuzlar,
yatak odaları, konferans salonları ile muhteşem bir kütüphanesi bulunduğu
bilinmektedir.
Skolastika Hamamı : Efes'te yaşayan zengin Romalı bayan Skolastika
tarafından yaptırıldığı anlaşılan hamam M.S.400 yıllarına tarihlenmektedir.
Merkezi sistemle ısıtılan hamam mermer kullanımının ilginç bir örneğidir. |
Hadrian
Tapınağı : Kuretler Caddesinin en güzel yapılarından birisi de
Hadrian Tapınağıdır. Bu tapınaktan geriye cephe alınlığı kalmıştır.
Tapınağın arşitravında tasvir edilen mitolojik sahnelerden en ilginci
Efes'in kurucusu mitolojik kral Andoklos' un yaban domuzunu öldürüşü
ile ilgili sahnedir.
Trajan Çeşmesi : Hadrian Tapınağını geçtikten sonra biraz ilerde
solda Trajan Çeşmesi yer alır. Çeşmenin katlarını süsleyen heykeller
Efes Müzesinde sergilenmektedir. Yamaç Evler : Celsus Kütüphanesinden
Kuretler Caddesine dönüşte, sağ tarafta Bülbül |
 |
Dağının yamaçlarında
Efesli zenginlerin ikamet ettikleri belirtilen evler vardı. Yakın
zamanda restore edilerek orijinal durumlarına biraz daha yaklaşan
bu evler, geniş merdivenlerle caddeye dikey olarak açılmakta, duvarlarında
fresk ve mozaiklerle süslü, mermer kaplamalar bulunmaktadır.
Domitian Tapınağı : Efes'te bir imparator adına yapılmış ilk tapınaktır.
Devlet Agorasının hemen karşısında, kentin en güzel ve en merkezi
yerindedir. Yalnız başı ve kolu ele geçen Domitian`in oldukça büyük
ölçülerdeki kült heykeli bugün İzmir Arkeoloji Müzesinde, tapınağın
giriş altarı ise Efes Müzesinde sergilenmektedir.
Belediye Sarayı (Prytaneion) : Efes`in kutsal mekanı sayılan
meclis sarayının sağ tarafında Hestia sunağı bulunmaktadır. Bu sunakta
sürekli olarak bir kutsal ateş yanardı. Prytaneion politik işlerin
görüldüğü ayrıca önemli törenlerin şölenlerin ve kabullerin yapıldığı
yerdi. İki Efes Artemis' ininde buruda bulunmuş olması Prytaneion'
un dini açıdan da son derece önemli bir mekan olduğunu göstermektedir.
Odeon (Bouleuterion) : M.S.2. yüzyılda Efesli zenginlerden Publis
Vedius Antonius tarafından yaptırılan Odeon`un zamanında üstü ahşap
kaplamalıydı. |
Artemis
Tapınağı : Efeslilerin ilk yerleşimlerinin bu tapınağın olduğu
yerde bulunduğu bilinmektedir. Daha sonra bir depremle tapınağın yıkılması
üzerine Roma imparatoru yardımı ile Efesliler tapınağı yeniden ve
daha gösterişli inşa ederler. Dünyanın yedi harikasından biri olarak
bilinen Efes Artemis Tapınağının bu gün sadece temel kalıntıları bulunmaktadır.
St. Jean Bazilikası : Bizans İmparatoru Justinyen 'in M.S.6.
yüzyılda St. Jean adına yaptırdığı bazilika Ayasuluk Tepesinde yer
almaktadır. 40X110 m. boyutlarında batıdan girişi olan yapı haç planlı,
kubbeli bir bazilikadır.
Yedi
Uyuyanlar : M.S. 5. ve 6. yüzyıla rastlayan dönemde yapıldığı
sanılan Yedi Uyuyanlar Ören yeri dini bir merkez hüviyetindedir. Rivayete
göre Hıristiyanlığın resmi dini olarak kabulünden önce, putperestlerden
kaçarak buraya sığınan yedi genç uykuya dalıp iki yüzyıl sonra uyanmışlardır.
Uyandıklarında Hıristiyanlık resmi din olmuştur. Bu mucize olay üzerine
, öldükten sonra bu yedi gencin tekrar gömüldüğü ve adlarına büyük
bir bina yaptırıldığı sanılmaktadır. Bugün kazılarda ortaya çıkarılan
yapı oldukça büyük abidevi boyutlardadır ve çoğu kaya oyma mezar buluntularına,
iki kilise ile katakomplara rastlamaktadır.
|


 |
| Meryem
Ana Evi : Bülbül Dağı üzerinde Hıristiyanlığın kutsal anası Hz.
Meryem'in Evi bulunmaktadır. Hıristiyanlarca ''Panaya Kapulu'' olarak
da adlandırılan kutsal yerin M.S.4. yüzyılda inşa edildiği sanılmaktadır.
Hz.İsa'nın yakalanıp çarmıha gerilişinden kısa bir süre önce annesini
arkadaşı ve havarisi olan St. Jean'a teslim etmiştir. St. Jean Hz.
İsa'nın çarmıha gerilişinden sonra Hz. Meryem'in Kudüs'te kalmasını
sakıncalı bulduğundan onu yanına alarak kaçırmış ve buraya getirmiştir.
Hıristiyanlık dinini yaymak gibi kutsal bir görevi üstlenmiş olan
St. Jean çağın en büyük kenti durumundaki Efes'i kendine hedef |
 |
seçmiş Hz. Meryem'i
putperestlerin diyarına sokmak istemediğinden onu Bülbül Dağı eteklerinde
sık ağaçlarla kaplı bir köşede yaptığı kulübede gizlemiştir. St. Jean'ın
her gün gizli gizli onu ziyarete gittiği ve yiyecek içecek götürerek
yokladığı bilinmektedir. Hz. Meryem'in tam 101 yaşına kadar Bülbül
dağındaki bu yerde yaşadığı ve burada öldüğü kabul edilmektedir. St.
Jean Meryem Ana' yı yine bu dağda kendisinden başka hiç kimsenin bilmediği
bir yere götürmüştür. Hıristiyanlığın yayılmasından sonra Hz. Meryem'in
bulunduğu yere Hıristiyanlarca ''Haç'' şeklinde bir kilise inşa edilmiştir.
Burası kötürüm olan ve Türkiye'ye gelemeyen bir Alman rahibenin tarifleri
üzerine bulunmuştur.
Anıt Mezar
Belevi Mausoleumu
:
İzmir yolu üzerinde Selçuk'tan 13 km. uzaklıktaki yol kavşağının
doğusunda, Belevi beldesinde bulunan bu anıt, dünyanın yedi harikasından
biri olan Halikarnassos Mausoleumu'ndan sonra Anadolu'nun en büyük
ve en yüksek mezar anıtıdır. Helenistik Çağa tarihlenmektedir.
|
Kaleler
Ayasuluk Tepesi ve Kale : Bu tepe Erken Hıristiyan, Bizans ve
Selçuklu devirleri boyunca iyi tahkim edilmiş bir kale ile savunulmuştur.
Halen ayakta duran sur, Erken Hıristiyanlık Devri'nde inşa edilmiş
olup sonradan Selçuklular zamanında büyük bir restorasyona uğramıştır.
Su Kemerleri : Su Kemerleri, Bizans Dönemi kalıntılarındandır.
Doğu yönünden gelip Ayasuluk Tepesi'ne doğru giden Bizans Su Yolunun
kalıntıları tren istasyonu çevresinde ve asfaltın iki tarafında görülebilir.
|
 |
|
Restore edilmiş
haliyle su kemerleri bugün Selçuk'un simgesi olan leyleklerin barınma
ve üreme yerleri olmuştur. Bir diğer Su Kemeri de, Selçuk-Aydın
karayolunun 6. Km.sindeki Gaius Sextillius Pollio Aquaduct'ü olarak
tanınan ve Agustus Dönemi'nde yapılmış olan Su Kemeri'dir.
Mağaralar : Şirince Köyünden dönüşte Selçuk'a 2 Km. kala
vadinin yamacında bulunanan Sütni Mağarası ilçenin önemli mağarasıdır.
Mağarada beyaz su damlayan sarkıt ve dikitler vardır. Doğumdan sonra
sütü yeterli olmayan kadınlar damlayan sulardan içtikten sonra,
mağaraya çıkamayanlar ise mağaradan getirttikleri taşları memelerine
koyarak sütlerinin çoğaldığına inanmışlardır.
Cami ve Hamamlar
İsa Bey Cami: Ayasuluk Tepesinde St. Jean Bazilikası'nın batı
yamacında bulunan İsa Bey Cami bir Selçuklu Dönemi yapısıdır. İsa
Bey tarafından 1375 yılında inşa ettirilmiştir.
İsabey Hamamı : İsabey Camisi ile birlikte yapılmıştır. Klasik Türk
hamamının bütün özelliklerini taşır. Bütün mekanlar kubbelidir.
Kubbe kasnağını taşıyan stalaktitleri benzerlerinin en güzelidir.
Kuş
Gözlem Alanı : Selçuk Gevekirse Gölü Su Kuşları Koruma ve Üretme
Sahası Antik Efes Kentinin kuzeyinde Efes ve Pamucak arasındaki
1000 hektarlık alanda bulunmaktadır. 30-40 tür kuş ve memeli hayvan
yaşamaktadır. Bunlar arasında dalgıç, pelikan, çeşitli türde ördek,
çulluk ve kınalı keklik gibi kuşların yanı sıra yaban domuzu, tilki,
çakal gibi kara hayvanları vardır.
Şirince
Köyü : Selçuk'a 7 km. uzaklıktaki Şirince Köyü geçen yüzyıldaki
kentsel dokusunu aynen korumuştur. Meyve, şarap ve geleneksel nefis
yemekleri ve otantik yapı ve yaşantısı ile bir nostalji köyüdür.
|
|